Bón Phân Cho Lúa Đúng Cách Giúp Tăng Năng Suất Và Giảm Chi Phí Cho Nhà Nông

Bón phân cho lúa giữ vai trò quyết định trong việc hình thành năng suất và chất lượng hạt, nhưng không phải lúc nào bón nhiều cũng tốt. Nếu bón thiếu, cây chậm lớn – đòng nhỏ – tỷ lệ lép tăng; còn bón thừa lại làm ruộng rậm lá, dễ đổ ngã và sâu bệnh bùng phát. Vì vậy, hiểu rõ nhu cầu dinh dưỡng của từng giai đoạn và bón đúng kỹ thuật sẽ giúp bà con tối ưu chi phí mà vẫn đạt năng suất cao. Cùng Antinnong tìm hiểu quy trình chuẩn trong bài viết dưới đây để áp dụng ngay vào ruộng lúa của mình.

Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của cây lúa

Cây lúa là một trong những loại cây lương thực quan trọng nhất của Việt Nam, nhờ khả năng thích nghi tốt với khí hậu nhiệt đới và á nhiệt đới. Chu kỳ sinh trưởng của lúa được chia thành hai nhóm chính: giai đoạn sinh dưỡng và giai đoạn sinh thực, mỗi giai đoạn giữ vai trò quan trọng trong việc quyết định năng suất cuối vụ.

Giai đoạn gieo sạ

Giai đoạn khởi đầu kéo dài khoảng 20 ngày, tính từ khi gieo đến lúc cây lúa hình thành 4–5 lá thật. Trong thời điểm này, nhà nông nên:

• Làm đất kỹ, trộn đều phân bón lót trước gieo 5–7 ngày để dưỡng chất kịp hòa vào đất.
• Ưu tiên các loại phân có chất lượng tốt giúp mầm lúa khỏe, rễ phát triển sớm và khả năng chống chịu tốt hơn.

Giai đoạn đẻ nhánh

Đây là thời kỳ cây bắt đầu tăng trưởng mạnh, quyết định số chồi hữu hiệu.

• Thời gian kéo dài khoảng 40 ngày, từ khi bắt đầu đẻ nhánh đến trước làm đòng.
• Cây cần đủ dinh dưỡng để tạo bộ tán khỏe, chuẩn bị bước vào giai đoạn sinh thực quan trọng.

Giai đoạn làm đòng, trổ bông, hình thành hạt

• Quyết định số hạt trên bông, tỷ lệ hạt chắc, chất lượng và kích thước hạt.
• Trọng lượng 1000 hạt – yếu tố then chốt của năng suất – cũng hình thành trong giai đoạn này.
• Cần chăm sóc đúng kỹ thuật để lúa trổ đều, trổ tập trung và hạn chế lép hạt.

Hiểu rõ đặc điểm sinh trưởng và phát triển của cây lúa giúp bón phân đúng thời điểm, đúng nhu cầu dinh dưỡng.

Nhu cầu dinh dưỡng của cây lúa theo từng giai đoạn

Cây lúa cần một hệ dinh dưỡng đa dạng để sinh trưởng khỏe, đẻ nhánh mạnh và cho năng suất cao. Trong đó, lúa hấp thu cả nhóm đa lượng – trung lượng – vi lượng, mỗi nhóm giữ một vai trò khác nhau đối với quá trình hình thành thân lá, đòng, bông và hạt.

• Đạm (N), Lân (P) và Kali (K) là ba dưỡng chất quan trọng nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng, ra đòng – trổ bông và tỷ lệ hạt chắc.
• Trung vi lượng như Canxi, Magie, Lưu huỳnh, Kẽm, Đồng, Sắt, Mangan, Bo, Molypden và Silic giúp lúa tăng cứng cây, chống đổ ngã, tăng quang hợp và giảm sâu bệnh.
• Ngoài ra, các nguyên tố cơ bản như Cacbon, Oxy và Hydro tham gia vào quá trình tạo tinh bột, đường, chất béo và protein – nền tảng hình thành năng suất và chất lượng hạt.

Khi được cung cấp đầy đủ và cân đối các dưỡng chất này, cây lúa sẽ phát triển ổn định, đòng to – bông dài, hạt chắc nhiều và đảm bảo năng suất cao.

Mỗi giai đoạn sinh trưởng, cây lúa cần tỷ lệ dinh dưỡng khác nhau để phát triển khỏe và cho năng suất cao.

Vai trò của việc bón phân khoa học cho cây lúa

Bón phân đúng kỹ thuật quyết định trực tiếp đến sức sinh trưởng, khả năng đẻ nhánh, trổ bông và năng suất cuối vụ của cây lúa. Mỗi nhóm dưỡng chất giữ một vai trò riêng và nhu cầu của cây thay đổi theo từng giai đoạn. Vì vậy, việc bón phân cho lúa vụ hè thu hay đông xuân đều cần được tính toán kỹ, tùy theo giống lúa, thời tiết và đặc tính đất.

Khi áp dụng quy trình bón phân khoa học – đủ lượng, đúng lúc và cân đối giữa đạm, lân, kali và trung vi lượng – lúa sẽ phát triển ổn định, hạn chế sâu bệnh, tăng tỷ lệ hạt chắc và nâng cao hiệu quả sản xuất trên từng đơn vị diện tích.

Bón phân khoa học giúp cây lúa cứng cây, đẻ nhánh khỏe, hạn chế sâu bệnh và đổ ngã.

Quy trình bón phân cho lúa theo từng giai đoạn

Bón phân đúng thời điểm và đúng nhu cầu của từng giai đoạn giúp cây lúa hấp thu dinh dưỡng tối ưu, hạn chế thất thoát phân bón và nâng cao năng suất cuối vụ. Dưới đây là quy trình bón phân được tối ưu dựa trên sinh lý cây lúa và khuyến cáo của chuyên gia nông nghiệp.

Giai đoạn bón lót

Mục tiêu: giúp rễ phát triển mạnh, cây bén rễ nhanh, đất tơi xốp và giàu dinh dưỡng.

Phân bón phù hợp:

• Phân hữu cơ hoai mục: 800–1.000 kg/ha
• Siêu lân: hỗ trợ cấu trúc rễ sớm
• NPK cân đối: (5-10-3), (16-16-8)…

Cách bón: Rải đều phân trước khi bừa cấy; bừa kỹ để phân hòa tan đều trong đất.

Lưu ý:

• Bón khi đất còn ẩm
• Không dùng quá nhiều đạm vào giai đoạn này
• Ưu tiên phân hữu cơ để cải thiện độ phì lâu dài

Giai đoạn đẻ nhánh

Mục tiêu: đẻ nhánh khỏe, tăng số chồi hữu hiệu – yếu tố quyết định số hạt/bông.

Loại phân nên dùng:

• Urea (đạm) → phát triển thân lá
• Kali (KCl) → tăng cứng cây, chống đổ ngã
• NPK có hàm lượng đạm cao: 20-10-10, 16-16-8

Liều lượng – thời điểm:

• Sau sạ 10–12 ngày hoặc sau cấy 7–10 ngày
• NPK 5-45-10: Pha 20 gam/16 lít nước phun lá trước khi trổ bông
• Urea: 50–70 kg/ha, KCl: 30–40 kg/ha

Cách bón: Rải khi đất còn đủ ẩm, tránh bón lúc nắng gắt hoặc ruộng ngập sâu.

Giai đoạn làm đòng

Mục tiêu: giúp đòng dài, mập, giảm lép, tăng số hạt chắc.

Phân sử dụng:

• Kali: 3–5 kg/sào
• Urea: 2–3 kg/sào (nếu cây sinh trưởng yếu)
• NPK tổng hợp: 16-16-8, 15-15-15

Kỹ thuật bón:

• Thời điểm: 35–40 NSS, trước phân hóa đòng 7–10 ngày
• Bón khi đất đủ ẩm, sau bón nên đưa nước vào ruộng để hòa phân

Giai đoạn trổ bông

Phân phù hợp:

• Kali (KCl hoặc K2SO4) → giúp bông trổ đều, thoát bông tốt
• Phân bón lá chứa vi lượng: Bo, Zn, Mg, Cu

Lưu ý khi bón giai đoạn trổ:

• Không bón đạm (dễ gây trổ muộn, tăng sâu bệnh)
• Chỉ bón/phun 5–7 ngày trước trổ
• Phun sáng sớm hoặc chiều mát, không phun lúc có sương hoặc khi bông đang trổ

Giai đoạn nuôi hạt

Mục tiêu: hạt no, chắc, mẩy; tăng năng suất thực thu.

Phân sử dụng:

• Kali: 3–4 kg/sào
• Phân bón lá giàu kali + vi lượng (Bo, Zn, Mn): phun 1–2 lần, cách nhau 5 ngày

Kỹ thuật bón:

• Thời điểm: 7–10 ngày sau trổ
• Nếu bón gốc: rải khi đất se mặt, tránh ngập sâu
• Nếu phun lá: pha đúng liều, phun đều, tránh phun giữa trưa

Lưu ý: Không bón quá nhiều kali → có thể làm lúa chín chậm.

Thực hiện quy trình bón phân theo từng giai đoạn giúp lúa hấp thu tối đa dưỡng chất, nuôi hạt chắc hơn.

Những lưu ý quan trọng khi bón phân cho lúa

Bón phân đúng kỹ thuật là yếu tố quyết định năng suất và chất lượng lúa. Để cây hấp thu tối đa dinh dưỡng và hạn chế thất thoát phân bón, bà con cần ghi nhớ những lưu ý sau:

• Điều chỉnh lượng đạm theo mùa vụ: Vụ Hè Thu nên giảm đạm, vụ Đông Xuân cần tăng hơn. Với các tỉnh phía Nam, nắng nóng làm phèn bốc mạnh nên cần bổ sung lân nhiều hơn để hạn chế chua phèn trong đất.
• Tăng kali cho đất cát, đất xám, đất bạc màu: Những loại đất này nghèo hữu cơ và ít sét, nên cần bón thêm kali và chia ra nhiều lần để hạn chế rửa trôi, tăng hiệu quả hấp thu.
• Đất phèn – đất trũng – đất nghèo lân cần bổ sung lân nhiều hơn: Giúp giảm độc tố nhôm – sắt trong đất và hỗ trợ bộ rễ phát triển khỏe.
• Ở đợt bón đón đòng (đợt 3) cần “nhìn trời – nhìn đất – nhìn cây”: Nếu trời âm u hoặc sắp mưa thì tạm hoãn bón; kiểm tra ruộng có xì phèn hay thiếu nước hay không; khu vực trũng bón nhẹ tay, khu vực gò cao cần bón nhiều hơn vì dễ bị rửa trôi.
• Quan sát sinh trưởng của cây: Chỉ bón khi hơn ⅔ ruộng đã chuyển sang màu vàng chanh. Vùng lúa quá tốt không bón thêm đạm; chỗ sinh trưởng trung bình bón nhẹ; chỗ lúa yếu thì cần bón tăng thêm.
• Kết hợp phân bón với làm đất – cải tạo đất hợp lý: Làm đất tơi, bổ sung hữu cơ đều đặn giúp cây hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn và hạn chế thất thoát phân.
• Đừng quên bổ sung trung – vi lượng: Thêm Ca, Mg, Zn, S… kết hợp phân hữu cơ và men vi sinh để tăng độ phì nhiêu và nâng cao năng suất cho cây lúa.

Bón đúng liều lượng, đúng thời điểm giúp tránh lãng phí phân bón và giảm rủi ro cho ruộng lúa.

Những sai lầm phổ biến khi bón phân cho lúa

Lạm dụng phân đạm khiến cây yếu và dễ nhiễm bệnh 

Nhiều bà con nghĩ rằng bón nhiều đạm sẽ giúp lúa xanh nhanh, nhưng thực tế lại làm thân mềm, ruộng rậm lá, tạo môi trường thuận lợi cho sâu bệnh như rầy nâu, sâu cuốn lá và đạo ôn. Cây thiếu cứng cáp nên rất dễ đổ ngã khi gặp mưa lớn hoặc gió mạnh.

Bón phân không đúng thời điểm làm giảm khả năng hấp thu

Nếu bón phân sai giai đoạn sinh trưởng, cây không kịp chuyển hóa dinh dưỡng, dẫn đến lãng phí và giảm hiệu quả. Đặc biệt, bón muộn lúc lúa sắp trổ sẽ không còn tác dụng nuôi đòng – nuôi hạt, ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ hạt chắc.

Thiếu cân đối giữa đạm – lân – kali làm giảm năng suất

Chỉ tập trung bón đạm mà quên bổ sung kali và lân sẽ khiến rễ yếu, cây phát triển mất cân đối, sức chống chịu thấp. Khi NPK không được cân đối, hạt dễ lép, trọng lượng thấp và năng suất cuối vụ giảm rõ rệt.

Bón thừa đạm, bón sai thời điểm là những sai lầm phổ biến khiến lúa dễ sâu bệnh, giảm năng suất.

Các câu hỏi thường gặp về bón phân cho lúa

1. Nông dân nên chọn thời tiết nào để bón phân cho lúa?

Tránh bón trước/sau mưa lớn và không bón lúc nắng gắt. Thời điểm tốt nhất là sáng sớm hoặc chiều mát.

2. Vì sao lúa dễ đổ ngã, nhiều hạt lép, năng suất thấp?

Nguyên nhân chính là bón quá nhiều đạm khiến cây mềm, yếu, dễ đổ và nuôi hạt kém.

3. Cách hạn chế hạt lép khi bón phân là gì?

Cần cân đối NPK, tăng kali để chắc hạt và bổ sung vi lượng như Bo, Zn để tăng tỷ lệ đậu hạt.

4. Bón đạm cho lúa vào thời điểm nào là hiệu quả nhất?

Giai đoạn cây đẻ nhánh và làm đòng là lúc lúa cần đạm nhiều nhất.

5. Làm sao bón đạm đúng cách để tránh lãng phí?

Chia nhỏ lượng đạm: bón thúc đẻ nhánh và bón đón đòng. Không bón sau trổ vì cây không còn hấp thu hiệu quả.

Giải đáp các câu hỏi thường gặp giúp nhà nông hiểu rõ hơn và áp dụng bón phân cho lúa hiệu quả hơn.

An Tín Nông – Cung cấp vật tư nông nghiệp chính hãng giá sỉ

An Tín Nông là đơn vị phân phối vật tư nông nghiệp chính hãng giá sỉ, chuyên cung ứng số lượng lớn cho nhà vườn, hợp tác xã, đại lý và trang trại trên toàn quốc. Với mong muốn đồng hành cùng bà con trong canh tác bền vững, An Tín Nông mang đến danh mục sản phẩm phong phú, đáp ứng đúng nhu cầu thực tế như sau:

• Đất trồng và giá thể: Cung cấp các dòng giá thể và đất trồng đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, tối ưu hóa độ tơi xốp, giữ ẩm, thoát nước.
• Phân bón các loại: Giúp cây trồng sinh trưởng mạnh, tăng năng suất và tối ưu chi phí đầu tư.
• Thuốc bảo vệ thực vật: Đặc trị sâu bệnh, nấm hại, đảm bảo an toàn, hiệu quả và hạn chế kháng thuốc.
• Hạt giống – vật tư: Năng suất cao, phù hợp nhiều mô hình canh tác khác nhau.
• Dụng cụ, hệ thống tưới, thiết bị canh tác: Hỗ trợ nhà vườn và trang trại vận hành hiệu quả, tiết kiệm nhân công.

An Tín Nông – đồng hành cùng bà con với đầy đủ vật tư chuẩn chính hãng – giá sỉ tận tay.

Với nguồn hàng ổn định, giá sỉ tận kho, chính sách chiết khấu hấp dẫn và giao hàng nhanh trên toàn quốc, An Tín Nông cam kết mang đến giải pháp tối ưu nhất cho các mô hình sản xuất nông nghiệp từ nhỏ đến lớn.

VTNN AN TÍN NÔNG
Vật tư nông nghiệp Chính hãng – Giá sỉ Tận Tay

———————
Hotline: 0909.612.274
Email: antinnong.vn@gmail.com
Website: https://antinnong.com
Địa chỉ: 9 Đường số 1, KDC Thành Ủy, Hiệp Bình, Thủ Đức, HCM