Bệnh Thán Thư Trên Cây Ớt – Nguyên Nhân, Dấu Hiệu Nhận Biết & Cách Phòng Trị Hiệu Quả Nhất

Bệnh thán thư trên cây ớt là một trong những bệnh hại nguy hiểm nhất, thường bùng phát mạnh vào thời điểm mưa nhiều và ẩm độ cao. Khi nấm tấn công từ lá, thân đến trái, khiến quả bị thối lõm, rụng hàng loạt. Không chỉ gây thiệt hại kinh tế, bệnh còn dễ lây lan trên diện rộng. Bài viết dưới đây, Antinnong sẽ giúp bà con hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và các biện pháp phòng trị hiệu quả nhất.

Bệnh thán thư trên cây ớt là gì?

Bệnh thán thư (Anthracnose) trên ớt là bệnh phổ biến và gây thiệt hại nặng nhất ở nhiều vùng trồng, đặc biệt vào mùa mưa. Tác nhân chính gây bệnh là nhóm nấm:

  • Colletotrichum gloeosporioides
  • Colletotrichum capsici
  • Colletotrichum acutatum

Bệnh thán thư trên cây ớt không chỉ làm trái ớt bị hư hỏng mà còn khiến cây suy yếu, giảm tỷ lệ đậu quả và kéo theo nhiều chi phí phát sinh cho nhà vườn. Bệnh có xu hướng bùng phát nhanh trong điều kiện ẩm cao, mưa kéo dài – đặc biệt phổ biến tại các tỉnh miền Trung và miền Nam.

Nếu không phát hiện sớm và can thiệp kịp thời, nấm bệnh có thể lan rộng trên cả ruộng, làm giảm năng suất nghiêm trọng, thậm chí gây thất thu toàn bộ vụ mùa. Vì vậy, việc nhận diện đúng triệu chứng và áp dụng biện pháp quản lý phù hợp là yếu tố quyết định giúp bảo vệ vườn ớt khỏi bệnh thán thư.

Thán thư thường tấn công trái ớt non và già, gây thối khô từ đầu hoặc thân trái.

Thán thư thường tấn công trái ớt non và già, gây thối khô từ đầu hoặc thân trái.

Tác nhân gây bệnh thán thư trên ớt

Bệnh thán thư trên cây ớt xuất phát từ nhóm nấm Colletotrichum spp., trong đó thường gặp nhất là C. gloeosporioides, C. capsici và C. acutatum. Đây là nhóm nấm đa ký chủ, có khả năng tồn tại lâu trong đất, tàn dư cây trồng và cả hạt giống, nên rất dễ bùng phát nếu điều kiện thời tiết thuận lợi.

Nấm phát triển mạnh trong môi trường có:

  • Độ ẩm cao, mưa kéo dài, sương mù nhiều
  • Nhiệt độ dao động từ 25–30°C
  • Ruộng ớt trũng thấp, thoát nước kém hoặc bón thừa đạm

Bào tử nấm phát tán rất nhanh qua:

  • Giọt nước mưa, nước tưới
  • Gió
  • Côn trùng mang mầm bệnh
  • Vết thương cơ giới trên lá và trái

Chỉ sau vài giờ gặp nước, bào tử có thể nảy mầm và xâm nhiễm mạnh, khiến bệnh lan rộng chỉ trong thời gian ngắn.

Tác nhân chính gây bệnh thán thư trên ớt là nấm phát triển mạnh trong điều kiện ẩm cao.

Tác nhân chính gây bệnh thán thư trên ớt là nấm phát triển mạnh trong điều kiện ẩm cao.

Điều kiện phát sinh và phát triển bệnh thán thư trên ớt

Bệnh thán thư xuất hiện chủ yếu khi mầm bệnh tồn tại sẵn trong ruộng và gặp điều kiện thời tiết thuận lợi để bùng phát. Nguồn nấm thường lưu trú dưới dạng sợi nấm hoặc bào tử trên hạt giống, cây con nhiễm bệnh, tàn dư sau thu hoạch, hoặc trên các ký chủ phụ như cà chua, khoai tây, cỏ dại… Nếu không xử lý triệt để, những nguồn bệnh này tiếp tục lan truyền từ vụ này sang vụ khác.

Cơ chế phát tán của nấm

Bào tử nấm Colletotrichum spp. lây lan rất nhanh qua:

  • Gió và dòng không khí ẩm
  • Giọt nước mưa, nước tưới (đặc biệt tưới rãnh / tưới tràn)
  • Côn trùng di chuyển giữa các cây
  • Dụng cụ canh tác không được vệ sinh

Chỉ cần gặp môi trường ẩm, bào tử có thể nảy mầm trong thời gian ngắn và xâm nhập qua vết thương, lỗ khí khổng trên lá hoặc trái.

Điều kiện thời tiết thuận lợi

Nấm phát triển mạnh nhất khi:

  • Độ ẩm không khí cao kéo dài
  • Thời tiết âm u, sương mù nhiều
  • Mưa liên tục trong nhiều ngày
  • Nhiệt độ dao động trong khoảng 25–30°C

Ở những ruộng thấp trũng, thoát nước kém hoặc bị bón thừa đạm, bệnh thường nặng hơn do cây yếu và tán lá luôn trong tình trạng ẩm ướt.

Xu hướng phát sinh bệnh trong những năm gần đây

Nếu trước đây bệnh chủ yếu gây hại khi trái đã già – sắp chín, thì hiện nay thán thư bắt đầu xuất hiện sớm hơn, thậm chí trên cả trái non. Một trong những nguyên nhân chính là việc trồng ớt liên tục nhiều năm, khiến đất tồn dư mầm bệnh cao.

Ngoài mùa mưa, bệnh vẫn có thể bùng phát trong mùa khô, đặc biệt khi ruộng có:

  • Độ ẩm cao do tưới nước nhiều
  • Sương mù buổi sáng
  • Mật độ trồng dày, thiếu thông thoáng

Do đó, bệnh thán thư không còn mang tính mùa vụ như trước mà có thể xuất hiện quanh năm nếu yếu tố môi trường thuận lợi.

Thời tiết mưa nhiều, vườn rậm rạp là điều kiện lý tưởng để bệnh thán thư bùng phát.

Thời tiết mưa nhiều, vườn rậm rạp là điều kiện lý tưởng để bệnh thán thư bùng phát.

Dấu hiệu nhận biết bệnh thán thư trên cây ớt

Bệnh thán thư có thể tấn công hầu hết các bộ phận của cây ớt, nhưng biểu hiện nặng nhất thường xuất hiện trên trái già – trái chín. Khi nấm phát triển mạnh, cây suy yếu nhanh và rụng trái hàng loạt. Dưới đây là các triệu chứng đặc trưng giúp bà con nhận diện chính xác:

Trên lá ớt

  • Ban đầu, mặt dưới lá xuất hiện đốm nâu nhạt, sau đậm dần và lan rộng theo đường gân lá.
  • Vết bệnh không có hình dạng cố định, thường loang lổ và lan theo chiều dài phiến lá.
  • Lá nhiễm bệnh dễ biến dạng, rách thủng, khô cháy và rụng sớm.
  • Cây bị nặng trở nên vàng lá, sinh trưởng chậm.

Trên thân và cuống lá

  • Các vết bệnh hình thoi nhỏ, hơi lõm, màu nâu đậm.
  • Trên bề mặt vết bệnh thường xuất hiện các chấm đen li ti – chính là vị trí hình thành bào tử nấm.
  • Thân bị tổn thương lâu ngày có thể nứt vỏ, khô và giảm khả năng vận chuyển dinh dưỡng.

Trên đọt và chồi non

  • Nấm xâm nhập vào ngọn khiến đọt non bị thối đen, mềm và chết khô.
  • Cây mất điểm sinh trưởng, dẫn đến chậm lớn, giảm khả năng ra hoa và đậu trái.

Trên trái ớt

Đây là vị trí bị hại nặng nhất và dễ quan sát nhất.

  • Vết bệnh khởi đầu là đốm tròn nhỏ, màu xanh đậm, hơi lõm xuống như bị ướt.
  • Sau 2–3 ngày, đốm này mở rộng thành vết bầu dục, chuyển sang vàng nhạt, rồi trắng xám.
  • Khi bệnh tiến triển, trung tâm vết bệnh sẫm đen và xuất hiện các vòng đồng tâm đặc trưng của thán thư.
  • Nhiều vết nối lại thành mảng lớn làm trái:
    • Thối nhũn hoặc khô tóp
    • Biến màu nâu xám, xám bạc
    • Teo lại và rụng hàng loạt
  • Đặc biệt, trái thu hoạch rồi vẫn tiếp tục bị nấm tấn công, gây hư hỏng sau thu hoạch.

Ở ruộng nhiễm nặng, tỷ lệ rụng trái có thể vượt 40–50%, thậm chí mất trắng cả vụ nếu không xử lý kịp thời.

Dấu hiệu bệnh thán thư trên ớt dễ nhận biết qua đốm nâu, lõm và khô trên trái.

Dấu hiệu bệnh thán thư trên ớt dễ nhận biết qua đốm nâu, lõm và khô trên trái.

Biện pháp phòng và trị bệnh thán thư trên cây ớt

Để kiểm soát bệnh thán thư hiệu quả, bà con cần áp dụng tổng hợp nhiều giải pháp từ canh tác, sinh học đến hóa học. Việc phòng ngừa đúng cách ngay từ đầu vụ sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ bệnh bùng phát.

Biện pháp canh tác

  • Vệ sinh đồng ruộng: Thu gom trái rụng, cành lá bị bệnh và tiêu hủy hoàn toàn để loại bỏ nguồn nấm tồn lưu. Không dùng hạt hoặc giống lấy từ những ruộng từng nhiễm bệnh.
  • Chọn giống, gieo trồng đúng kỹ thuật: Ưu tiên giống ớt khỏe, có khả năng kháng bệnh. Xử lý hạt giống bằng nước nóng hoặc chế phẩm sinh học trước khi gieo để giảm mầm bệnh ban đầu.
  • Quản lý mật độ thông thoáng: Trồng với khoảng cách phù hợp, tránh trồng dày vì làm tăng ẩm độ và tạo điều kiện cho nấm phát triển. Làm luống cao, thoát nước tốt để tránh ứ đọng nước sau mưa.
  • Bón phân hợp lý: Hạn chế bón thừa đạm vì lá rậm,  xanh mướt dễ nhiễm bệnh. Kết hợp phân hữu cơ hoai mục và nấm Trichoderma để cải tạo đất và tăng đề kháng. Có thể bổ sung canxi – silic giúp thân lá cứng cáp, giảm khả năng xâm nhiễm của nấm.
  • Luân canh: Không trồng liên tiếp ớt hoặc cây họ cà (cà chua, cà tím…). Luân canh với lúa, đậu hoặc rau màu để cắt đứt vòng đời nấm gây bệnh.
  • Theo dõi thường xuyên: Kiểm tra vườn định kỳ để phát hiện sớm những trái có dấu hiệu bị bệnh và xử lý kịp thời.

Biện pháp sinh học

Dùng nấm đối kháng và vi sinh có lợi như Trichoderma, Bacillus subtilis, Pseudomonas fluorescens… giúp ức chế sự phát triển của nấm Colletotrichum spp. Phun hoặc tưới định kỳ ngay từ giai đoạn cây con để tăng cường hệ vi sinh có lợi.

  • Ưu điểm của biện pháp sinh học:
    • An toàn, thân thiện môi trường
    • Tăng đề kháng tự nhiên cho cây
    • Giảm phụ thuộc thuốc hóa học

Biện pháp hóa học

Khi bệnh đã xuất hiện, bà con cần can thiệp thuốc kịp thời để ngăn bệnh lan rộng.

  • Giai đoạn mới chớm bệnh: Phun các hoạt chất: Mancozeb, Chlorothalonil, Propineb, hoặc hỗn hợp có tính tiếp xúc – ngăn chặn bào tử nấm hình thành.
  • Trường hợp bệnh nặng: Sử dụng thuốc thấm sâu hoặc nội hấp như: Azoxystrobin, Difenoconazole, Amistar Top 325SC, Các sản phẩm phối hợp nhiều hoạt chất. Phun lặp lại sau 5–7 ngày nếu bệnh chưa dứt.

Lưu ý quan trọng:

  • Phun vào sáng sớm hoặc chiều mát.
  • Không pha thuốc quá liều hoặc tự ý trộn nhiều loại.
  • Luân phiên hoạt chất để tránh hiện tượng kháng thuốc.
  • Ngưng phun thuốc ít nhất 7 ngày trước thu hoạch.
  • Mang đồ bảo hộ và rửa sạch tay sau khi xử lý.
Phòng trị thán thư hiệu quả cần kết hợp canh tác đúng kỹ thuật và xử lý kịp thời.

Phòng trị thán thư hiệu quả cần kết hợp canh tác đúng kỹ thuật và xử lý kịp thời.

Một số lưu ý giúp ớt khỏe mạnh và hạn chế tối đa bệnh thán thư trên cây ớt

Để giúp vườn ớt phát triển khỏe mạnh và giảm nguy cơ bệnh thán thư trên cây ớt, bà con cần chú ý một số yếu tố quan trọng sau:

  • Chọn giống kháng bệnh, trồng với mật độ vừa phải để vườn luôn thoáng khí.
  • Tưới nước đúng cách: ưu tiên tưới gốc vào buổi sáng, tránh tưới lên lá – trái làm tăng độ ẩm.
  • Vệ sinh vườn định kỳ, loại bỏ lá rụng và quả bệnh để giảm nguồn lây lan nấm hại.
  • Bón phân cân đối, kết hợp phân bò ủ vi sinh, phân trùn quế, phân gà và Trichoderma để cải tạo đất và tăng vi sinh vật có lợi.
  • Phun phòng định kỳ bằng nano chitosan hoặc nấm đối kháng trong những giai đoạn ẩm độ cao, mưa nhiều.
  • Theo dõi vườn thường xuyên, đặc biệt sau mưa kéo dài, để phát hiện dấu hiệu bệnh sớm và xử lý kịp thời.
Chăm sóc vườn thông thoáng giúp hạn chế đáng kể nguy cơ bệnh thán thư trên ớt.

Chăm sóc vườn thông thoáng giúp hạn chế đáng kể nguy cơ bệnh thán thư trên ớt.

Câu hỏi thường gặp về bệnh thán thư trên cây ớt

1. Bệnh thán thư ớt có lây sang cây trồng khác không?

Có. Nấm Colletotrichum spp. có thể lan sang cà chua, đậu, xoài… Do đó cần vệ sinh vườn và luân canh cây trồng.

2. Cây ớt bị thán thư có chữa khỏi hoàn toàn không?

Phát hiện sớm vẫn có thể xử lý và phục hồi. Nếu bệnh nặng, thối trái hàng loạt, nên loại bỏ cây bệnh để tránh lây lan.

3. Thuốc nào trị bệnh thán thư trên ớt hiệu quả?

Chlorothalonil, Propineb, Difenoconazole, Azoxystrobin… là các hoạt chất phổ biến. Cần luân phiên thuốc và dùng đúng liều.

4. Trồng ớt mùa nào ít bị thán thư nhất?

Nên tránh mùa mưa vì bệnh phát triển mạnh trong ẩm độ cao. Nếu trồng mùa mưa, cần đảm bảo thoát nước tốt.

5. Có thể trồng lại ớt trên đất vừa bị thán thư không?

Không nên. Cần luân canh 1 vụ khác, dọn sạch tàn dư, bón vôi và cải tạo đất trước khi trồng lại.

Nhận biết sớm và xử lý đúng cách là chìa khóa kiểm soát bệnh thán thư bền vững.

Nhận biết sớm và xử lý đúng cách là chìa khóa kiểm soát bệnh thán thư bền vững.

An Tín Nông – Cung cấp vật tư nông nghiệp chính hãng giá sỉ

An Tín Nông là đơn vị phân phối vật tư nông nghiệp chính hãng giá sỉ, chuyên cung ứng số lượng lớn cho nhà vườn, hợp tác xã, đại lý và trang trại trên toàn quốc. Với mong muốn đồng hành cùng bà con trong canh tác bền vững, An Tín Nông mang đến danh mục sản phẩm phong phú, đáp ứng đúng nhu cầu thực tế như sau:

  • Đất trồng và giá thể: Cung cấp các dòng giá thể và đất trồng đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, tối ưu hóa độ tơi xốp, giữ ẩm, thoát nước.
  • Phân bón các loại: Giúp cây trồng sinh trưởng mạnh, tăng năng suất và tối ưu chi phí đầu tư.
  • Thuốc bảo vệ thực vật: Đặc trị sâu bệnh, nấm hại, đảm bảo an toàn, hiệu quả và hạn chế kháng thuốc.
  • Hạt giống – vật tư: Năng suất cao, phù hợp nhiều mô hình canh tác khác nhau.
  • Dụng cụ, hệ thống tưới, thiết bị canh tác: Hỗ trợ nhà vườn và trang trại vận hành hiệu quả, tiết kiệm nhân công.
An Tín Nông – đồng hành cùng bà con với đầy đủ vật tư chuẩn chính hãng – giá sỉ tận tay.

An Tín Nông – đồng hành cùng bà con với đầy đủ vật tư chuẩn chính hãng – giá sỉ tận tay.

Với nguồn hàng ổn định, giá sỉ tận kho, chính sách chiết khấu hấp dẫn và giao hàng nhanh trên toàn quốc, An Tín Nông cam kết mang đến giải pháp tối ưu nhất cho các mô hình sản xuất nông nghiệp từ nhỏ đến lớn.

VTNN AN TÍN NÔNG
Vật tư nông nghiệp Chính hãng – Giá sỉ Tận Tay

———————
Hotline: 0909.612.274
Email: antinnong.vn@gmail.com
Website: https://antinnong.com
Địa chỉ: 9 Đường số 1, KDC Thành Ủy, Hiệp Bình, Thủ Đức, HCM

Rate this post

Sản phẩm nổi bật

Xem sản phẩm dành riêng cho bạn

Vật tư trồng Rau, Củ, Quả

Vật tư trồng Sầu Riêng

Vật tư trồng Bưởi, Cam, Chanh

Vật tư Cafe, Hồ Tiêu

Vật tư trồng Lúa

Vật tư trồng Hoa, Kiểng

Danh mục sản phẩm

Xem tất cả sản phẩm

Phân bón các loại

Thuốc trị sâu, nấm

Hạt giống Chất lượng

Giá thể trồng cây

Chậu trồng cây

Thiết bị canh tác, tưới tiêu