Bệnh Thán Thư Trên Cây Cà Phê: Nguyên Nhân, Dấu Hiệu Và Cách Phòng Trị Hiệu Quả

Bệnh thán thư trên cây cà phê đang trở thành mối lo lớn của nhiều nhà vườn, đặc biệt trong mùa mưa ẩm khi nấm bệnh phát triển mạnh và lan nhanh trên lá, cành, hoa và trái. Những vết cháy nâu nhỏ tưởng như vô hại lại có thể khiến cây suy yếu, rụng trái hàng loạt và giảm năng suất nghiêm trọng nếu không được phát hiện kịp thời. Antinnong sẽ giúp mọi người hiểu đúng nguyên nhân, nhận diện sớm và áp dụng các biện pháp phòng trị chuẩn kỹ thuật sẽ giúp bà con chủ động bảo vệ vườn cà phê, tránh thiệt hại và ổn định sản lượng qua từng vụ.

Bệnh thán thư trên cây cà phê là gì?

Bệnh thán thư (Anthracnose) trên cà phê do nấm Colletotrichum spp. gây ra. Loài nấm này phát triển mạnh trong môi trường:

• Ẩm độ cao
• Mưa nhiều, sương đêm
• Thời tiết âm u kéo dài
• Vườn rậm rạp, thiếu thông thoáng

Nấm thán thư có thể tấn công toàn bộ cây, từ lá, cành, hoa, quả, nhân cà phê. Điểm nguy hiểm nhất: nấm phát tán nhanh qua gió, mưa, côn trùng và tàn dư thực vật.

Nhận biết sớm bệnh thán thư trên cây cà phê để xử lý kịp thời, hạn chế rụng trái và mất năng suất.

Nguyên nhân gây ra bệnh thán thư trên cây cà phê

Bệnh thán thư trên cây cà phê chủ yếu do nấm Colletotrichum spp. tấn công. Loại nấm này phát triển nhanh trong môi trường ẩm ướt, nhiệt độ cao và dễ lan truyền nhờ gió, mưa và bào tử nấm. Khi điều kiện thuận lợi kéo dài, bệnh có thể bùng phát mạnh và gây hại nghiêm trọng đến lá, chồi, hoa và trái cà phê.

Các điều kiện làm bệnh thán thư bùng phát mạnh

• Độ ẩm cao: Môi trường ẩm ướt, ít nắng là nơi lý tưởng để nấm Colletotrichum hình thành và nhân rộng.
• Nhiệt độ phù hợp: Nấm phát triển mạnh trong khoảng 20–35°C, đặc biệt khi ngày nắng – đêm ẩm.
• Mùa mưa kéo dài: Lượng mưa nhiều giúp bào tử nấm dễ dàng phát tán theo nước, gió và tiếp xúc giữa cây với cây.
• Dinh dưỡng mất cân đối: Bón thừa đạm hoặc chăm sóc kém khiến cây yếu, giảm sức đề kháng và dễ nhiễm nấm hơn.
• Canh tác chưa hợp lý: Vườn rậm rạp, thiếu thông thoáng, nhiều cỏ dại hoặc trồng mật độ dày là điều kiện để nấm phát triển và lan truyền rất nhanh.

Nguyên nhân gây bệnh thán thư cà phê chủ yếu do nấm phát triển mạnh trong điều kiện mưa nhiều, vườn rậm rạp, thoát nước kém.

Dấu hiệu nhận biết bệnh thán thư trên cây cà phê

Bệnh thán thư trên cây cà phê có thể được nhận diện sớm thông qua các dấu hiệu rõ rệt trên cành, lá, trái. Việc phát hiện kịp thời giúp người trồng xử lý nhanh, hạn chế lây lan và bảo vệ năng suất.

Biểu hiện bệnh thán thư trên cành cà phê

• Trên các cành đang hóa gỗ xuất hiện vết nâu lõm nhẹ, thường tập trung tại các đốt cành.
• Vết bệnh lan rộng dần, khiến cành khô, mất nhựa và chết từng đoạn.
• Cành nhỏ hoặc cành non hóa gỗ là nhóm bị tấn công nặng nhất.
• Nếu để lâu, bệnh lan lên thân làm rụng lá, trơ trụi tán, ảnh hưởng mạnh đến sức sinh trưởng.
• Cần lưu ý phân biệt với Fusarium vì Fusarium thường gây chết cành từ gốc, còn thán thư tiến triển từ phần đốt cành trở ra.

Biểu hiện bệnh thán thư trên lá cà phê

• Lá xuất hiện đốm loang màu nâu hoặc nâu đen, dạng hình tròn hoặc méo mó.
• Vết bệnh thường có nhiều vòng đồng tâm, sau đó sẫm màu và lan rộng.
• Khi các đốm hợp nhất lại, lá bị khô, giòn và rụng sớm.
• Bệnh dễ nhầm với thiếu vi lượng (sắt, magie), nhưng thán thư có đặc điểm quầng nâu rõ và mép đốm bị cháy.

Biểu hiện bệnh thán thư trên trái cà phê

• Trái xuất hiện đốm nâu lõm, thường thấy ở vị trí tiếp xúc giữa hai trái hoặc ở cuống.
• Khi thời tiết mưa nhiều, trái bị thối đen, khô hoặc rụng sớm.
• Trái nhiễm nặng có thể teo nhỏ, nhân lép, cuống đen, ảnh hưởng trực tiếp chất lượng nhân cà phê.
• Cần phân biệt rụng trái sinh lý với rụng do bệnh: trái bị thán thư thường có vết thối rõ rệt trước khi rụng.

Dấu hiệu nhận biết bệnh thán thư: lá vàng, cháy mép, cành khô và trái bị thối đen, rụng sớm.

Tác hại của bệnh thán thư trên cây cà phê

Bệnh thán thư là một trong những bệnh hại gây suy giảm nghiêm trọng sức sinh trưởng của cây cà phê. Khi nấm tấn công vào lá, chồi non, cành và chùm quả, cây nhanh chóng mất sức, không còn đủ dinh dưỡng để nuôi hoa và trái. Hoa và quả dễ bị thối, khô hoặc rụng hàng loạt, dẫn đến sản lượng giảm mạnh và chất lượng hạt cà phê kém đi rõ rệt.

Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến vụ mùa, bệnh còn khiến người trồng tốn nhiều chi phí phục hồi và chăm sóc. Nếu không kiểm soát sớm, mức độ thiệt hại kinh tế có thể tăng cao do năng suất giảm liên tục qua các năm và chi phí xử lý ngày càng lớn.

Bệnh thán thư là bệnh hại nguy hiểm trên cà phê, khiến cây nhanh suy yếu, rụng trái và giảm năng suất rõ rệt. Dưới đây là những tác động nghiêm trọng mà người trồng cần nhận biết sớm để kịp thời xử lý

• Quả cà phê nhiễm bệnh thường nhỏ, sạm màu, nhân lép, hàm lượng dinh dưỡng thấp.
• Tỷ lệ rụng trái non tăng cao, đặc biệt trong thời tiết ẩm nóng, làm giảm sản lượng rõ rệt.
• Chất lượng hạt giảm khiến giá bán thấp, ảnh hưởng trực tiếp thu nhập của người trồng.
• Cây nhiễm bệnh kéo dài sẽ giảm sức đề kháng, dễ mắc thêm các bệnh nấm khác như rỉ sắt, nấm hồng, khô cành.
• Cành bệnh bị khô, mất khả năng dẫn nhựa, ảnh hưởng đến đợt ra hoa và đậu trái của vụ sau.
• Những vườn bị bệnh nặng có thể phải cắt bỏ hoặc đốn phục hồi nhiều cây, làm tăng chi phí sản xuất.

Bệnh thán thư gây hại trực tiếp đến năng suất và chất lượng hạt cà phê nếu không phòng trừ kịp thời.

Cách phòng và trị bệnh thán thư trên cây cà phê

Để xử lý bệnh thán thư trên cây cà phê nhanh và hạn chế lan rộng, bà con cần kết hợp đồng thời biện pháp canh tác – vệ sinh vườn – dinh dưỡng – thuốc đặc trị. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết và dễ áp dụng nhất:

Biện pháp canh tác

Biện pháp canh tác là nền tảng quan trọng giúp hạn chế bệnh thán thư ngay từ đầu. Khi áp dụng đúng kỹ thuật, vườn cà phê sẽ luôn thông thoáng, giảm độ ẩm và nâng cao sức khỏe cây.

• Tạo tán – tỉa cành hợp lý: Tỉa bỏ cành sâu bệnh, cành già yếu và cành nằm quá sâu trong tán. Giữ bộ tán thoáng giúp ánh sáng xuyên đều, hạn chế điều kiện ẩm thấp – môi trường lý tưởng của nấm thán thư.
• Vệ sinh vườn thường xuyên: Thu gom và tiêu hủy lá rụng, trái bệnh, cành khô nhằm loại bỏ nguồn bệnh còn lưu tồn trong vườn. Vệ sinh sạch sẽ trước mùa mưa sẽ giảm rủi ro bùng phát dịch bệnh.
• Quản lý nước và thoát nước tốt: Tránh để vườn ẩm kéo dài, nhất là trong mùa mưa. Cải tạo rãnh, mở luống giúp nước rút nhanh, hạn chế nấm phát triển.
• Bón phân cân đối – tăng sức đề kháng cho cây: Kết hợp NPK hợp lý, bổ sung vi lượng, canxi và phân hữu cơ để cây phát triển mạnh. Hạn chế bón quá nhiều đạm vì khiến cây mềm yếu, dễ bị nấm tấn công.

Biện pháp hoá học

Biện pháp hóa học giúp xử lý nhanh khi bệnh đã xuất hiện hoặc lan rộng. Tuy nhiên, cần dùng đúng thời điểm và tuân thủ nguyên tắc an toàn.

Sử dụng thuốc đặc trị khi bệnh mới chớm. Các hoạt chất thường dùng gồm: Carbendazim, Mancozeb (Dipomate 80WP),  Copper oxychloride.Phun kỹ thân, cành, mặt dưới lá, đặc biệt là khu vực xuất hiện vết bệnh.  Lặp lại 2–3 lần, mỗi lần cách nhau 7–10 ngày để đạt hiệu quả tối đa.

Lưu ý khi sử dụng thuốc hóa học

• Không lạm dụng nhiều loại thuốc cùng lúc để tránh kháng thuốc.
• Không phun khi cây sắp thu hoạch, trừ trường hợp bệnh nặng và còn mưa kéo dài.
• Ưu tiên các sản phẩm ít độc, thời gian cách ly ngắn.

Biện pháp sinh học

Biện pháp sinh học được nhiều nhà vườn lựa chọn vì an toàn, thân thiện môi trường và có thể dùng lâu dài mà không gây kháng nấm.

• Sử dụng chế phẩm vi sinh đối kháng như Trichoderma, Ketomium có khả năng:
  • Ức chế nấm Colletotrichum spp. – tác nhân gây thán thư
  • Phân hủy bào tử nấm trong đất
  • Giảm nhanh mức độ gây hại trên lá – cành
  • Tăng miễn dịch tự nhiên cho cây
• Kết hợp hữu cơ và sinh học để phục hồi cây
  • Tăng cường phân hữu cơ, humic, amino giúp cây phục hồi nhanh sau khi bị bệnh, đồng thời tái tạo hệ vi sinh đất khỏe mạnh.
• Ưu điểm của biện pháp sinh học
  • An toàn cho người, cây và đất
  • Có thể dùng xuyên mùa, lâu dài không lo kháng thuốc
  • Hiệu quả cao khi kết hợp với tỉa cành + vệ sinh vườn + bón phân hợp lý

Phòng và trị bệnh thán thư cà phê cần kết hợp cắt tỉa thông thoáng, bón phân cân đối và phun thuốc đúng thời điểm.

An Tín Nông – Cung cấp vật tư nông nghiệp chính hãng giá sỉ

An Tín Nông là đơn vị phân phối vật tư nông nghiệp chính hãng giá sỉ, chuyên cung ứng số lượng lớn cho nhà vườn, hợp tác xã, đại lý và trang trại trên toàn quốc. Với mong muốn đồng hành cùng bà con trong canh tác bền vững, An Tín Nông mang đến danh mục sản phẩm phong phú, đáp ứng đúng nhu cầu thực tế như sau:

• Đất trồng và giá thể: Cung cấp các dòng giá thể và đất trồng đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, tối ưu hóa độ tơi xốp, giữ ẩm, thoát nước.
• Phân bón các loại: Giúp cây trồng sinh trưởng mạnh, tăng năng suất và tối ưu chi phí đầu tư.
• Thuốc bảo vệ thực vật: Đặc trị sâu bệnh, nấm hại, đảm bảo an toàn, hiệu quả và hạn chế kháng thuốc.
• Hạt giống – vật tư: Năng suất cao, phù hợp nhiều mô hình canh tác khác nhau.
• Dụng cụ, hệ thống tưới, thiết bị canh tác: Hỗ trợ nhà vườn và trang trại vận hành hiệu quả, tiết kiệm nhân công.

An Tín Nông – đồng hành cùng bà con với đầy đủ vật tư chuẩn chính hãng – giá sỉ tận tay.

Với nguồn hàng ổn định, giá sỉ tận kho, chính sách chiết khấu hấp dẫn và giao hàng nhanh trên toàn quốc, An Tín Nông cam kết mang đến giải pháp tối ưu nhất cho các mô hình sản xuất nông nghiệp từ nhỏ đến lớn.

VTNN AN TÍN NÔNG
Vật tư nông nghiệp Chính hãng – Giá sỉ Tận Tay

———————
Hotline: 0909.612.274
Email: antinnong.vn@gmail.com
Website: https://antinnong.com
Địa chỉ: 9 Đường số 1, KDC Thành Ủy, Hiệp Bình, Thủ Đức, HCM