Bệnh Thán Thư Trên Cà Chua – Nguyên Nhân, Dấu Hiệu & Cách Phòng Trị Hiệu Quả Nhất

Bệnh thán thư trên cà chua là một trong những bệnh hại nguy hiểm nhất trong mùa mưa, gây đốm lõm đen trên quả, làm lá khô cháy và khiến trái rụng hàng loạt. Khi nấm Colletotrichum spp. xâm nhập, chúng phá hủy mô cây rất nhanh, khiến năng suất và chất lượng cà chua giảm mạnh nếu bà con không nhận biết và xử lý kịp thời. Cùng Antinnong tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng và giải pháp quản lý bệnh thán thư trên cà chua sẽ giúp nhà vườn bảo vệ vườn cây hiệu quả, hạn chế thất thu và duy trì vụ mùa ổn định.

Bệnh thán thư trên cà chua là gì?

Bệnh thán thư trên cà chua là một trong những bệnh hại quan trọng do nhóm nấm Colletotrichum spp. gây ra. Khi xâm nhập, nấm làm tổn thương mô cây và hình thành những vết đốm đen lõm đặc trưng trên lá, thân và đặc biệt là trên quả. Bệnh không chỉ làm giảm năng suất mà còn ảnh hưởng lớn đến chất lượng thương phẩm của cà chua trong giai đoạn thu hoạch.

Nấm thán thư phát triển mạnh trong điều kiện nhiệt độ cao kết hợp với độ ẩm lớn, nhất là khi thời tiết mưa kéo dài hoặc vườn trồng thông thoáng kém. Khi gặp điều kiện thuận lợi, bào tử lan nhanh và gây hại nghiêm trọng nếu không được phát hiện và quản lý đúng cách.

Dưới đây là thông tin cơ bản về bệnh:

  • Tên thường gọi: Bệnh thán thư
  • Tên tiếng Anh: Anthracnose
  • Tác nhân: Nấm Colletotrichum spp.

Bệnh thường xuất hiện nặng nhất ở giai đoạn cây mang trái, đặc biệt khi quả bắt đầu vào thời kỳ chín. Trên quả, nấm gây ra những đốm tròn, hơi lõm xuống, màu nâu đến đen; các vết bệnh lan rộng khiến trái bị thối nhũn, lép và giảm giá trị thương phẩm.

Nhận biết bệnh thán thư trên cà chua qua các vết đốm nâu, lõm trên trái.

Nhận biết bệnh thán thư trên cà chua qua các vết đốm nâu, lõm trên trái.

Nguyên nhân gây bệnh thán thư trên cây cà chua

Bệnh thán thư trên cà chua bắt nguồn từ nhóm nấm Colletotrichum spp., trong đó phổ biến nhất là Colletotrichum phomoides, cùng một số chủng đã được ghi nhận gây hại mạnh như C. gloeosporioides, C. dematium và C. coccodes. Các loại nấm này tạo ra bào tử đơn bào, hình hơi cong hoặc dạng trụ ngắn, trong suốt và dễ dàng nảy mầm trên bề mặt mô cây bị ẩm.

Nấm thán thư phát triển đặc biệt mạnh khi điều kiện thời tiết thuận lợi, nhất là độ ẩm cao kết hợp nhiệt độ từ 25–30°C. Vì vậy, bệnh thường bùng phát vào mùa mưa hoặc tại những khu vực trồng cà chua có đất thoát nước kém và tán lá rậm rạp.

Bào tử nấm lan truyền nhanh qua nhiều con đường như:

  • Gió và nước mưa bắn tóe
  • Nước tưới bị nhiễm mầm bệnh
  • Dụng cụ làm vườn không được vệ sinh
  • Lây nhiễm giữa các bộ phận trên cùng cây hoặc cây lân cận

Một khi bào tử tìm được vết thương hoặc vùng mô mềm trên lá, thân hoặc quả, chúng xâm nhập và gây thối đen, lõm sâu – dấu hiệu đặc trưng của bệnh thán thư.

Nguyên nhân gây bệnh thán thư trên cà chua chủ yếu do nấm phát sinh trong điều kiện ẩm cao.

Nguyên nhân gây bệnh thán thư trên cà chua chủ yếu do nấm phát sinh trong điều kiện ẩm cao.

Triệu chứng bệnh thán thư trên cà chua

Bệnh thán thư có thể xuất hiện trên lá cà chua, thân cà chua, chồi non cà chua, quả và thậm chí cả hạt cà chau, nhưng phần quả – đặc biệt giai đoạn gần chín – là nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Triệu chứng trên quả cà chua

  • Ở giai đoạn đầu, vết bệnh chỉ là một điểm nhỏ hơi lõm, bề mặt như bị ướt.
  • Sau khoảng 2–3 ngày, kích thước vết bệnh có thể mở rộng đến 1 cm, hình tròn rõ rệt.
  • Viền vết bệnh có đường ranh màu đen chạy bao quanh – đây là dấu hiệu đặc trưng của thán thư.
  • Trên bề mặt vết bệnh xuất hiện nhiều chấm li ti – là vị trí hình thành đĩa cành mang bào tử nấm.
  • Khi bệnh nặng, các đốm nhỏ liên kết lại thành mảng lớn khiến quả:
    • Thối mềm hoặc khô lại
    • Màng vỏ ngả màu trắng vàng bẩn
    • Mất giá trị thương phẩm
  • Trên trái gần chín, vết bệnh lan nhanh và hình thành các vòng đồng tâm lõm sâu, trung tâm sẫm màu chứa rất nhiều bào tử nấm.
Triệu chứng bệnh thán thư trên quả cà chua ở giai đoạn trái non và trái chín.

Triệu chứng bệnh thán thư trên quả cà chua ở giai đoạn trái non và trái chín.

Triệu chứng trên lá cà chua

  • Vết bệnh trên lá thường có màu nâu sẫm, lõm nhẹ và kèm theo quầng vàng bao xung quanh.
  • Lá bị bệnh nặng có thể khô, rách mép hoặc rụng sớm.
  • Bào tử từ vết bệnh dễ dàng lan qua nước bắn, gió hoặc các hoạt động chăm sóc.
Dấu hiệu bệnh thán thư trên lá cà chua với các vết cháy nâu lan dần.

Dấu hiệu bệnh thán thư trên lá cà chua với các vết cháy nâu lan dần.

Triệu chứng trên thân và chồi non

  • Chồi non bị nhiễm bệnh thường thối đen, mềm và dễ chết khô.
  • Khi bệnh tấn công mạnh, ngọn bị thối làm cây chậm phát triển hoặc chết rũ.
  • Thân và rễ cũng có thể bị nấm xâm nhập, gây suy yếu toàn bộ cây
Bệnh thán thư làm thối thân, khô chồi non khiến cây sinh trưởng kém.

Bệnh thán thư làm thối thân, khô chồi non khiến cây sinh trưởng kém.

Tác động của bệnh thán thư đến vườn cà chua

Bệnh thán thư trên cà chua gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả năng suất, chất lượng và chi phí sản xuất của nhà vườn:

  • Giảm sản lượng thu hoạch: Quả bị thán thư thường thối mềm, rụng trước khi chín hoặc không đạt kích thước tiêu chuẩn, khiến sản lượng giảm rõ rệt.
  • Hạ thấp chất lượng thương phẩm: Trái nhiễm bệnh xuất hiện các vết lõm, đổi màu, thịt quả nhạt và nhanh hư hỏng, khó tiêu thụ và giá bán giảm mạnh.
  • Ảnh hưởng trực tiếp thu nhập: Chất lượng và sản lượng cùng giảm làm lợi nhuận của người trồng sụt đáng kể, đặc biệt trong những đợt mưa ẩm kéo dài – thời điểm bệnh phát mạnh.
  • Tạo nguồn bệnh cho vụ sau: Nấm tồn tại lâu trong đất, trên tàn dư cây bệnh và cả trên dụng cụ canh tác, khiến vườn dễ tái nhiễm nếu không vệ sinh triệt để.
  • Tăng chi phí phòng trị: Nhà vườn phải đầu tư thêm cho thuốc bảo vệ thực vật, cải tạo đất và xử lý tàn dư, làm chi phí sản xuất đội lên theo từng vụ.
  • Gây suy yếu cây trồng: Cây nhiễm bệnh nặng thường phát triển chậm, đậu trái kém, kéo dài thời gian phục hồi.
Tác hại của bệnh thán thư trên cà chua làm rụng trái, giảm giá trị thương phẩm.

Tác hại của bệnh thán thư trên cà chua làm rụng trái, giảm giá trị thương phẩm.

Biện pháp phòng và trị bệnh thán thư trên cà chua

Để kiểm soát bệnh thán thư hiệu quả và hạn chế tái phát trong những vụ tiếp theo, bà con nên kết hợp đồng bộ nhiều biện pháp từ giống, canh tác, sinh học đến hóa học. Dưới đây là hướng dẫn tối ưu:

Biện pháp canh tác

  • Chọn giống và chuẩn bị cây con: Ưu tiên giống cà chua có khả năng kháng bệnh cao, nguồn giống rõ ràng. Xử lý hạt hoặc cây giống bằng chế phẩm vi sinh / thuốc xử lý trước khi trồng để giảm mầm bệnh.
  • Tạo môi trường trồng thông thoáng: Trồng với mật độ vừa phải, làm giàn cho cà chua để tăng lưu thông không khí, giảm độ ẩm quanh tán lá. Sử dụng màng phủ nông nghiệp và rãnh thoát nước tốt để hạn chế nước đọng sau mưa.
  • Vệ sinh đồng ruộng: Thu gom toàn bộ quả bệnh, lá bệnh và đốt hoặc chôn sâu để loại bỏ nguồn nấm. Dọn sạch cỏ dại và tàn dư vụ trước vì đây là nơi nấm tồn tại rất lâu.
  • Tưới nước hợp lý: Hạn chế tưới phun mưa; ưu tiên tưới nhỏ giọt để không làm ướt tán lá. Tránh tưới quá nhiều hoặc tưới vào chiều muộn khiến vườn ẩm kéo dài.

Biện pháp sinh học

Tăng cường hệ vi sinh có lợi

  • Các chế phẩm sinh học chứa Trichoderma, Bacillus hoặc Chaetomium giúp ức chế nấm Colletotrichum hiệu quả.
  • Phun hoặc tưới gốc định kỳ để duy trì hệ vi sinh đối kháng trong đất.

Sử dụng chế phẩm vi sinh chuyên dụng như AMIUM (dạng bột vi sinh) giúp:

  • Hạn chế nấm bệnh lây lan.
  • Làm giảm tốc độ tấn công của vết bệnh.
  • Tăng sức đề kháng, giúp cây phục hồi nhanh hơn.

Vi sinh đặc biệt phù hợp trong giai đoạn phòng ngừa hoặc khi bệnh mới xuất hiện, giúp giảm phụ thuộc vào thuốc hóa học.

Biện pháp hóa học

Khi bệnh mới chớm hoặc thời tiết thuận lợi cho nấm phát sinh, bà con cần xen kẽ phun các hoạt chất đặc hiệu theo nguyên tắc 4 đúng.

Nhóm hoạt chất khuyến cáo

  • Azoxystrobin – có trong Amistar, Amista.
  • Metomenostrobin – như Ringo-L 20SC.
  • Mancozeb, Thiophanate-methyl, Dimethomorph – phổ diệt rộng, hiệu quả phòng bệnh.
  • Clorothalonil, Propineb – như Antracol 70WP, Polyram 80DF, Daconil 500SC.

Lưu ý khi sử dụng:

  • Phun sớm ngay khi thấy đốm nhỏ trên lá hoặc quả.
  • Luân phiên hoạt chất để tránh kháng thuốc.
  • Pha đúng liều theo hướng dẫn trên bao bì.
  • Phun tập trung mặt dưới lá – vị trí nấm dễ hình thành bào tử.

Quy trình đề xuất (tham khảo):

  • Norshield 86.2WG / 58WP: 1–1.5 g/lít nước.
  • Envio 250SC: 20 ml / 20 lít nước.
  • Kết hợp Hợp Trí Kali-Phos để tăng sức đề kháng và phục hồi mô cây.
Áp dụng quy trình chăm sóc và xử lý đúng kỹ thuật giúp cà chua phục hồi khỏe mạnh.

Áp dụng quy trình chăm sóc và xử lý đúng kỹ thuật giúp cà chua phục hồi khỏe mạnh.

An Tín Nông – Cung cấp vật tư nông nghiệp chính hãng giá sỉ

An Tín Nông là đơn vị phân phối vật tư nông nghiệp chính hãng giá sỉ, chuyên cung ứng số lượng lớn cho nhà vườn, hợp tác xã, đại lý và trang trại trên toàn quốc. Với mong muốn đồng hành cùng bà con trong canh tác bền vững, An Tín Nông mang đến danh mục sản phẩm phong phú, đáp ứng đúng nhu cầu thực tế như sau:

  • Đất trồng và giá thể: Cung cấp các dòng giá thể và đất trồng đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, tối ưu hóa độ tơi xốp, giữ ẩm, thoát nước.
  • Phân bón các loại: Giúp cây trồng sinh trưởng mạnh, tăng năng suất và tối ưu chi phí đầu tư.
  • Thuốc bảo vệ thực vật: Đặc trị sâu bệnh, nấm hại, đảm bảo an toàn, hiệu quả và hạn chế kháng thuốc.
  • Hạt giống – vật tư: Năng suất cao, phù hợp nhiều mô hình canh tác khác nhau.
  • Dụng cụ, hệ thống tưới, thiết bị canh tác: Hỗ trợ nhà vườn và trang trại vận hành hiệu quả, tiết kiệm nhân công.
An Tín Nông – đồng hành cùng bà con với đầy đủ vật tư chuẩn chính hãng – giá sỉ tận tay.

An Tín Nông – đồng hành cùng bà con với đầy đủ vật tư chuẩn chính hãng – giá sỉ tận tay.

Với nguồn hàng ổn định, giá sỉ tận kho, chính sách chiết khấu hấp dẫn và giao hàng nhanh trên toàn quốc, An Tín Nông cam kết mang đến giải pháp tối ưu nhất cho các mô hình sản xuất nông nghiệp từ nhỏ đến lớn.

VTNN AN TÍN NÔNG
Vật tư nông nghiệp Chính hãng – Giá sỉ Tận Tay

———————
Hotline: 0909.612.274
Email: antinnong.vn@gmail.com
Website: https://antinnong.com
Địa chỉ: 9 Đường số 1, KDC Thành Ủy, Hiệp Bình, Thủ Đức, HCM

Rate this post

Sản phẩm nổi bật

Xem sản phẩm dành riêng cho bạn

Vật tư trồng Rau, Củ, Quả

Vật tư trồng Sầu Riêng

Vật tư trồng Bưởi, Cam, Chanh

Vật tư Cafe, Hồ Tiêu

Vật tư trồng Lúa

Vật tư trồng Hoa, Kiểng

Danh mục sản phẩm

Xem tất cả sản phẩm

Phân bón các loại

Thuốc trị sâu, nấm

Hạt giống Chất lượng

Giá thể trồng cây

Chậu trồng cây

Thiết bị canh tác, tưới tiêu