Bệnh Sương Mai Trên Dưa Leo Gây Hại Nặng Và Cách Nhận Biết Sớm

Bệnh sương mai trên dưa leo là một trong những bệnh hại nguy hiểm, thường xuất hiện mạnh trong điều kiện mưa nhiều, ẩm độ cao và thời tiết lạnh kéo dài. Bệnh chủ yếu gây hại trên lá, làm giảm nhanh khả năng quang hợp, khiến cây suy yếu, rụng lá sớm và ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất. Bìa viết sau đây, Antinnong chia sẻ chi tiết nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và giải pháp phòng trừ hiệu quả giúp bà con kiểm soát bệnh kịp thời.

Bệnh sương mai trên dưa leo là gì?

Bệnh sương mai trên dưa leo là một bệnh hại nguy hiểm do nấm giả Pseudoperonospora cubensis gây ra, thường xuất hiện và gây hại chủ yếu trên lá. Nấm bệnh có khả năng tồn lưu trong tàn dư cây trồng và phát tán nhanh qua gió, nước mưa hoặc hệ thống tưới, khiến bệnh lây lan rất nhanh trong ruộng.

Bệnh phát sinh mạnh trong điều kiện thời tiết ẩm ướt, mưa phùn, sương mù hoặc ẩm lạnh kéo dài, đặc biệt vào mùa mưa và vụ đông xuân. Khi nhiễm bệnh nặng, lá dưa leo nhanh chóng mất khả năng quang hợp, cây suy yếu và có thể chết hàng loạt nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.

Lá dưa leo xuất hiện các đốm vàng nhạt – dấu hiệu điển hình cho thấy cây đã nhiễm bệnh sương mai.

Lá dưa leo xuất hiện các đốm vàng nhạt – dấu hiệu điển hình cho thấy cây đã nhiễm bệnh sương mai.

Nguyên nhân gây bệnh sương mai trên dưa leo

Bệnh sương mai trên dưa leo do nấm Pseudoperonospora cubensis gây ra. Đây là nhóm nấm giả thuộc dạng ký sinh bắt buộc, chỉ phát triển khi có ký chủ phù hợp. Mầm bệnh có khả năng tồn tại lâu trong tàn dư cây trồng bị nhiễm bệnh, sau đó phát tán rộng nhờ gió, nước mưa và nước tưới, khiến bệnh lây lan rất nhanh trong ruộng dưa.

Không chỉ gây hại trên dưa leo, nấm Pseudoperonospora cubensis còn tấn công nhiều loại cây khác thuộc họ bầu bí như bí, bầu, mướp, dưa hấu…, làm tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh trên diện rộng nếu không được quản lý tốt.

Bệnh sương mai phát sinh mạnh khi thời tiết ẩm cao, mưa nhiều, đất thoát nước kém.

Bệnh sương mai phát sinh mạnh khi thời tiết ẩm cao, mưa nhiều, đất thoát nước kém.

Điều kiện phát sinh và phát triển bệnh sương mai trên dưa leo

Bệnh sương mai trên dưa leo có thể xuất hiện quanh năm, tuy nhiên bùng phát mạnh nhất trong điều kiện thời tiết ẩm ướt, đặc biệt khi có mưa kéo dài, sương mù buổi sáng và nhiệt độ không khí trên 20°C. Đây là môi trường lý tưởng để nấm Pseudoperonospora cubensis sinh trưởng và lây lan nhanh.

Mầm bệnh tồn tại chủ yếu dưới dạng sợi nấm và bào tử, lưu trú trên lá bệnh và tàn dư cây trồng từ vụ trước. Khi gặp điều kiện thuận lợi, bào tử được phát tán xa nhờ gió, nước mưa hoặc nước tưới, sau đó nảy mầm và xâm nhập vào mô lá cây ký chủ. Thời gian ủ bệnh thường từ 4–12 ngày, triệu chứng có thể xuất hiện sớm ngay khi cây có 3 lá thật.

Bệnh lây lan rất nhanh giữa các tầng lá trong cùng một cây và từ cây này sang cây khác, diễn biến nặng dần từ giai đoạn thu hoạch đến cuối vụ. Trong vụ đông xuân, đặc biệt ở miền Bắc (khoảng tháng 11–3), thời tiết lạnh, ẩm, mưa phùn kéo dài càng làm bệnh phát triển mạnh và khó kiểm soát.

Ngoài yếu tố thời tiết, bệnh thường gây hại nặng hơn trên những ruộng đất ẩm ướt, thoát nước kém, trồng dày, bón phân mất cân đối (thừa đạm, thiếu vi lượng), chăm sóc kém và không vệ sinh đồng ruộng sau thu hoạch. Khi bệnh nặng, lá bị tổn thương sớm, rụng nhiều, làm giảm quang hợp, khiến cây còi cọc, năng suất giảm và quả dễ bị cháy nắng do mất tán che.

Độ ẩm cao, vườn rậm rạp, lá lâu khô sau mưa là điều kiện lý tưởng để nấm sương mai phát triển.

Độ ẩm cao, vườn rậm rạp, lá lâu khô sau mưa là điều kiện lý tưởng để nấm sương mai phát triển.

Triệu chứng nhận biết bệnh sương mai trên dưa leo

Việc nhận diện sớm bệnh sương mai trên dưa leo giúp bà con chủ động phòng trừ, hạn chế lây lan và giảm thiệt hại năng suất. Một số biểu hiện thường gặp của bệnh gồm:

  • Giai đoạn đầu trên lá: Ở giai đoạn mới nhiễm, lá xuất hiện những vết loang nhỏ có màu xanh nhạt hoặc gần như trong suốt, nhìn giống hiện tượng lá bị ướt nước.
  • Vết bệnh phát triển rõ: Các vết loang nhanh chóng đổi màu từ vàng nhạt sang vàng nâu rồi nâu xám. Hình dạng vết bệnh không tròn đều, thường bị chặn lại bởi gân lá nên tạo thành các mảng có góc cạnh rõ rệt.
  • Phân bố vết bệnh: Vết bệnh xuất hiện rải rác hoặc kéo dài dọc theo gân lá, thường bắt đầu từ lá già phía dưới, sau đó lan dần lên các tầng lá trên.
  • Dấu hiệu đặc trưng ở mặt dưới lá: Tại vị trí vết bệnh, mặt dưới lá xuất hiện lớp nấm mốc mịn màu xám trắng đến xám tím. Dấu hiệu này quan sát rõ nhất vào buổi sáng sớm hoặc khi thời tiết mưa ẩm kéo dài.
  • Khi bệnh nặng: Nhiều vết bệnh liên kết với nhau tạo thành mảng lớn, làm lá rách, biến dạng, khô héo và rụng sớm.
  • Ảnh hưởng toàn cây: Cây dưa leo sinh trưởng kém, bộ lá suy yếu làm giảm khả năng quang hợp. Nếu không can thiệp kịp thời, cây có thể bị suy kiệt, chết từng phần hoặc mất trắng cả ruộng.

Lưu ý: Bệnh sương mai chủ yếu gây mốc ở mặt dưới lá, trong khi bệnh phấn trắng tạo lớp bột trắng rõ ràng trên cả hai mặt lá.

Mặt dưới lá xuất hiện lớp mốc trắng xám, lá dần khô cháy và rụng sớm.

Mặt dưới lá xuất hiện lớp mốc trắng xám, lá dần khô cháy và rụng sớm.

Tác hại của bệnh sương mai trên dưa leo

Bệnh sương mai gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh trưởng và hiệu quả kinh tế của vườn dưa leo nếu không được kiểm soát kịp thời. Khi lá bị bệnh, diện tích quang hợp suy giảm mạnh, khiến cây chậm phát triển, sinh trưởng yếu và dễ kiệt sức trong thời gian ngắn.

Sự suy yếu của bộ lá làm trái dưa phát triển kém, dễ bị nhỏ, cong méo hoặc rụng sớm do cây không đủ dinh dưỡng để nuôi quả. Đồng thời, hiện tượng rụng lá sớm khiến trái mất lớp che chắn tự nhiên, dễ bị cháy nắng, thối vỏ, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và mẫu mã thương phẩm.

Ngoài thiệt hại về năng suất, bệnh còn làm gia tăng chi phí sản xuất, do nhà vườn phải đầu tư thêm thuốc, phân bón và công chăm sóc để khống chế và phục hồi cây. Trong trường hợp bệnh bùng phát mạnh ở giai đoạn cuối vụ, nguy cơ mất trắng ruộng dưa là rất cao. Đặc biệt, cây đã nhiễm sương mai thường suy giảm sức đề kháng, tạo điều kiện cho nhiều bệnh hại khác như thối rễ, đốm lá, phấn trắng… phát sinh kế tiếp.

ệnh sương mai làm cây sinh trưởng kém, giảm năng suất và chất lượng trái rõ rệt.

ệnh sương mai làm cây sinh trưởng kém, giảm năng suất và chất lượng trái rõ rệt.

Biện pháp phòng trừ bệnh sương mai trên dưa leo

Bệnh sương mai trên dưa leo lây lan nhanh trong điều kiện ẩm độ cao, vì vậy cần kết hợp đồng bộ biện pháp canh tác và hóa học để kiểm soát hiệu quả, hạn chế thiệt hại về năng suất.

Biện pháp canh tác

  • Vệ sinh đồng ruộng triệt để: Thu gom và tiêu hủy tàn dư cây bệnh sau thu hoạch; nếu điều kiện cho phép, có thể ngâm nước ruộng một thời gian để làm giảm mật số nấm tồn lưu.
  • Luân canh hợp lý: Không trồng dưa leo liên tục nhiều vụ trên cùng chân đất; nên luân canh với cây khác họ như rau cải, họ đậu, khổ qua… để cắt đứt vòng đời mầm bệnh.
  • Sử dụng màng phủ nông nghiệp: Giúp hạn chế ẩm độ quanh gốc, giảm bắn đất mang bào tử nấm lên lá, đồng thời hạn chế cỏ dại.
  • Mật độ trồng phù hợp: Trồng thưa, không để tán lá giao nhau quá sớm nhằm giảm độ ẩm trong ruộng. Với giống F1 nên gieo 1 hạt/hốc để đảm bảo thông thoáng.
  • Bón phân cân đối: Duy trì tỷ lệ N–P–K hợp lý; khi bệnh chớm xuất hiện cần hạn chế hoặc ngừng bón đạm để tránh làm lá non mềm, dễ nhiễm bệnh.
  • Tạo độ thông thoáng cho tán cây: Chủ động tỉa bỏ lá già, lá bệnh, chồi vượt và dọn sạch cỏ trong luống để tăng lưu thông không khí.
  • Theo dõi sát sau mưa và sương đêm: Kiểm tra kỹ các lá tầng thấp gần mặt đất; khi phát hiện triệu chứng cần kết hợp tiêu hủy lá bệnh và xử lý kịp thời để tránh lây lan lên các tầng lá trên.

Biện pháp hóa học

  • Phun phòng sớm: Ở vùng thường xuyên xuất hiện bệnh, có thể phun phòng khi cây dưa leo có 3–4 lá thật bằng các thuốc gốc đồng hoặc thuốc tiếp xúc phù hợp.
  • Xử lý khi bệnh chớm phát: Sử dụng thuốc đặc trị giả sương mai như chlorothalonil, mancozeb hoặc các chế phẩm tương đương; phun đều cả hai mặt lá.
  • Trường hợp bệnh nặng: Có thể phun nhắc lại lần hai sau 3–5 ngày (tùy loại thuốc), kết hợp luân phiên hoạt chất để hạn chế hiện tượng kháng thuốc.
  • Tuân thủ nguyên tắc an toàn: Sử dụng thuốc đúng liều lượng, đúng thời điểm và theo hướng dẫn trên nhãn nhằm đảm bảo an toàn cho người trồng, cây trồng và môi trường.
  • Lưu ý giai đoạn cuối vụ: Trong điều kiện thời tiết mát, ẩm kéo dài, khi đã kiểm soát được giả sương mai cần theo dõi chặt nguy cơ phát sinh bệnh phấn trắng và điều chỉnh thuốc phù hợp.

Biện pháp sinh học

  • Ứng dụng chế phẩm sinh học: Sử dụng các nhóm vi sinh có lợi như Trichoderma spp., Bacillus subtilis để ức chế nấm gây bệnh trong đất và trên lá.
  • Nano bạc, nano đồng: Giúp giảm nhanh mật số nấm trong điều kiện ẩm độ cao, hỗ trợ phòng bệnh an toàn.
  • Tăng sức đề kháng cho cây: Biện pháp sinh học không chỉ hạn chế bệnh mà còn cải thiện hệ rễ, giúp cây khỏe và chống chịu tốt hơn trong suốt vụ trồng.
Tỉa bỏ lá bệnh, vệ sinh ruộng, kết hợp biện pháp canh tác và xử lý đúng kỹ thuật.

Tỉa bỏ lá bệnh, vệ sinh ruộng, kết hợp biện pháp canh tác và xử lý đúng kỹ thuật.

Lưu ý quan trọng khi phòng trị bệnh sương mai

Để hạn chế thiệt hại do bệnh sương mai gây ra và bảo vệ năng suất vườn dưa, người trồng cần ghi nhớ một số nguyên tắc quan trọng sau:

  • Ưu tiên phòng bệnh từ sớm, vì khi bệnh đã bùng phát mạnh thì rất khó kiểm soát và chi phí xử lý tăng cao.
  • Tránh lạm dụng thuốc hóa học liên tục, sử dụng kéo dài dễ gây kháng thuốc và ảnh hưởng đến cây trồng cũng như môi trường đất.
  • Áp dụng quản lý tổng hợp, kết hợp hài hòa giữa chọn giống phù hợp, canh tác thông thoáng, bón phân cân đối và sử dụng thuốc đúng lúc.
  • Thăm ruộng thường xuyên, đặc biệt sau các đợt mưa hoặc khi thời tiết ẩm kéo dài, để phát hiện sớm dấu hiệu bệnh và xử lý kịp thời.
Phòng bệnh sớm, xử lý đúng thời điểm giúp hạn chế lây lan và tiết kiệm chi phí.

Phòng bệnh sớm, xử lý đúng thời điểm giúp hạn chế lây lan và tiết kiệm chi phí.

An Tín Nông – Cung cấp vật tư nông nghiệp chính hãng giá sỉ

An Tín Nông là đơn vị phân phối vật tư nông nghiệp chính hãng giá sỉ, chuyên cung ứng số lượng lớn cho nhà vườn, hợp tác xã, đại lý và trang trại trên toàn quốc. Với mong muốn đồng hành cùng bà con trong canh tác bền vững, An Tín Nông mang đến danh mục sản phẩm phong phú, đáp ứng đúng nhu cầu thực tế như sau:

  • Đất trồng và giá thể: Cung cấp các dòng giá thể và đất trồng đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, tối ưu hóa độ tơi xốp, giữ ẩm, thoát nước.
  • Phân bón các loại: Giúp cây trồng sinh trưởng mạnh, tăng năng suất và tối ưu chi phí đầu tư.
  • Thuốc bảo vệ thực vật: Đặc trị sâu bệnh, nấm hại, đảm bảo an toàn, hiệu quả và hạn chế kháng thuốc.
  • Hạt giống – vật tư: Năng suất cao, phù hợp nhiều mô hình canh tác khác nhau.
  • Dụng cụ, hệ thống tưới, thiết bị canh tác: Hỗ trợ nhà vườn và trang trại vận hành hiệu quả, tiết kiệm nhân công.
An Tín Nông – đồng hành cùng bà con với đầy đủ vật tư chuẩn chính hãng – giá sỉ tận tay.

An Tín Nông – đồng hành cùng bà con với đầy đủ vật tư chuẩn chính hãng – giá sỉ tận tay.

Với nguồn hàng ổn định, giá sỉ tận kho, chính sách chiết khấu hấp dẫn và giao hàng nhanh trên toàn quốc, An Tín Nông cam kết mang đến giải pháp tối ưu nhất cho các mô hình sản xuất nông nghiệp từ nhỏ đến lớn.

VTNN AN TÍN NÔNG
Vật tư nông nghiệp Chính hãng – Giá sỉ Tận Tay

———————
Hotline: 0909.612.274
Email: antinnong.vn@gmail.com
Website: https://antinnong.com
Địa chỉ: 9 Đường số 1, KDC Thành Ủy, Hiệp Bình, Thủ Đức, HCM

Rate this post

Sản phẩm nổi bật

Xem sản phẩm dành riêng cho bạn

Vật tư trồng Rau, Củ, Quả

Vật tư trồng Sầu Riêng

Vật tư trồng Bưởi, Cam, Chanh

Vật tư Cafe, Hồ Tiêu

Vật tư trồng Lúa

Vật tư trồng Hoa, Kiểng

Danh mục sản phẩm

Xem tất cả sản phẩm

Phân bón các loại

Thuốc trị sâu, nấm

Hạt giống Chất lượng

Giá thể trồng cây

Chậu trồng cây

Thiết bị canh tác, tưới tiêu