Chưa có sản phẩm trong giỏ hàng!
Chưa có sản phẩm trong giỏ hàng!
Bệnh lem lép hạt trên cây lúa là nguyên nhân phổ biến làm giảm năng suất và chất lượng lúa. Bệnh thường xuất hiện từ giai đoạn trổ bông đến vào chắc, khiến hạt lép, lửng hoặc lem màu nâu đen do nấm, vi khuẩn và côn trùng gây hại. Antinnong khuyến nghị bà con phát hiện sớm bệnh lem lép hạt trên cây lúa và áp dụng biện pháp phòng trừ đúng kỹ thuật để hạn chế thất thu
Bệnh lem lép hạt là hiện tượng hạt lúa không được thụ phấn hoặc không tích lũy tinh bột đầy đủ, dẫn đến hạt lép, lửng hoặc bị lem màu đen, nâu sẫm. Đây không phải là một bệnh đơn lẻ mà là tổ hợp nhiều tác nhân gây hại, bao gồm nấm, vi khuẩn, côn trùng chích hút và cả yếu tố thời tiết bất lợi.
Bệnh thường xuất hiện rõ nhất sau trổ bông, khi lúa bước vào giai đoạn nuôi hạt – giai đoạn quyết định trực tiếp đến năng suất cuối vụ.
Tìm hiểu khái niệm bệnh lem lép hạt là gì và cách nhận diện qua sự đổi màu trên bông lúa.
Bệnh lem lép hạt trên lúa thể hiện rõ nhất qua sự biến đổi bất thường của vỏ trấu và chất lượng hạt, mức độ nặng nhẹ khác nhau tùy tác nhân gây bệnh và thời điểm nhiễm. Các triệu chứng thường gặp gồm:
Các triệu chứng điển hình của bệnh lem lép hạt biểu hiện rõ rệt trên hạt lúa mà bà con cần chú ý.
Bệnh lem lép hạt trên cây lúa là kết quả của nhiều tác nhân cùng lúc, bao gồm sinh vật gây hại, mầm bệnh và điều kiện canh tác không phù hợp. Cụ thể:
Nhện gié là đối tượng gây hại phổ biến, thường ẩn nấp trong bẹ lá lúa. Khi mật số tăng cao, nhện di chuyển lên bông và chích hút trực tiếp vào các gié lúa đang trong giai đoạn hình thành hạt. Hậu quả là bông lúa bị tổn thương, thường đứng thẳng bất thường và phần lớn hạt không được thụ phấn đầy đủ, dẫn đến hiện tượng lép hạt hàng loạt.
Một trong những tác nhân vi khuẩn quan trọng là Pseudomonas glumae (còn được gọi là Burkholderia glumae). Loại vi khuẩn này tấn công trực tiếp vào hạt lúa, gây hiện tượng thối đen, biến màu vỏ trấu hoặc tạo các vết bệnh làm hạt không phát triển hoàn chỉnh, làm giảm mạnh tỷ lệ hạt chắc.
Bệnh lem lép hạt còn liên quan mật thiết đến tập đoàn nấm gây hại, với số lượng ghi nhận lên đến hơn 10 loài khác nhau. Một số nấm thường gặp gồm: Alternaria padwickii, Bipolaris oryzae, Fusarium spp., Curvularia lunata, Microdochium oryzae, Phoma spp., Pyricularia oryzae, Sarocladium oryzae, Septoria spp., Tilletia barclayana, Ustilagonoides virens
Trong đó, nhóm nấm được xem là nguyên nhân quan trọng và phổ biến nhất, vì chúng dễ phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết ẩm ướt và tấn công trực tiếp vào bông lúa trong giai đoạn trổ – vào chắc.
Ngoài các tác nhân sinh học, điều kiện ngoại cảnh và cách canh tác cũng đóng vai trò thúc đẩy bệnh phát sinh mạnh:
Những yếu tố này tạo môi trường thuận lợi cho nấm và vi khuẩn phát triển nhanh, làm gia tăng tỷ lệ lem lép hạt trên đồng ruộng.
Các tác nhân chính gây bệnh lem lép hạt bao gồm sự tấn công của nhện gié và các loại nấm khuẩn.
Bệnh lem lép hạt thường xuất hiện và gây hại mạnh từ giai đoạn lúa trổ bông trở đi, đặc biệt là thời kỳ trổ – chín sữa. Mức độ bệnh nặng hay nhẹ phụ thuộc chặt chẽ vào điều kiện thời tiết, đất đai và tình trạng sinh trưởng của cây lúa.
Trong điều kiện mưa kéo dài, ẩm độ không khí cao, ruộng lúa kém thông thoáng, cây sinh trưởng yếu hoặc ruộng nghèo dinh dưỡng, nhiễm phèn – nhiễm mặn, các loại nấm và vi khuẩn gây bệnh dễ bùng phát. Ban đầu, mầm bệnh thường xâm nhiễm trên lá, sau đó lan dần lên bông và tấn công trực tiếp vào hạt lúa.
Một đặc điểm nguy hiểm của bệnh là khả năng lưu tồn qua vụ sau. Nấm và vi khuẩn có thể bám trên vỏ trấu của hạt lúa sau thu hoạch, tồn tại trong đất, nước hoặc trên hạt giống, tiếp tục là nguồn lây nhiễm cho vụ sản xuất kế tiếp nếu không được xử lý tốt.
Ngoài ra, cỏ dại trong ruộng lúa cũng đóng vai trò là ký chủ trung gian, tạo nơi cư trú và phát tán mầm bệnh ra toàn ruộng. Các đối tượng sâu bệnh và bệnh hại khác xuất hiện cùng thời điểm đòng – trổ như đạo ôn cổ bông, khô vằn, nhện gié, rầy nâu, bọ xít, sâu cuốn lá… làm cây lúa suy yếu, từ đó làm tăng nguy cơ lem lép hạt.
Đặc điểm phát sinh và quá trình phát triển của bệnh lem lép hạt qua từng giai đoạn sinh trưởng của cây.
Bệnh lem lép hạt dễ phát sinh trong các điều kiện sau:
Trên thực tế, hầu như không có giống lúa hoặc thời vụ nào hoàn toàn tránh được bệnh lem lép hạt, mà chỉ khác nhau về mức độ nặng nhẹ. Nếu bệnh xuất hiện sớm, gặp thời tiết thuận lợi cho mầm bệnh phát triển nhưng không được phòng trừ kịp thời, tỷ lệ hạt lép – hạt lửng sẽ tăng cao, gây thất thu nghiêm trọng về năng suất.
Không chỉ làm giảm sản lượng, lem lép hạt còn làm giảm chất lượng hạt gạo, ảnh hưởng đến giá trị thương phẩm. Đặc biệt, hạt bị lem thường mang theo mầm bệnh, trở thành nguồn lây lan nguy hiểm cho các vụ lúa tiếp theo.
Những điều kiện thời tiết và môi trường thuận lợi khiến bệnh lem lép hạt bùng phát mạnh và gây hại.
Tùy theo từng vụ sản xuất, tác nhân gây bệnh và mức độ gây hại có sự khác nhau rõ rệt:
Tác hại nghiêm trọng của bệnh lem lép hạt làm giảm năng suất thu hoạch và chất lượng hạt gạo.
Để hạn chế tối đa bệnh lem lép hạt, cần kết hợp đồng bộ giữa biện pháp canh tác, quản lý sâu bệnh và sử dụng thuốc BVTV đúng thời điểm. Cụ thể:
Áp dụng quy trình canh tác hợp lý là nền tảng quan trọng giúp giảm áp lực mầm bệnh ngay từ đầu vụ:
Các đối tượng sâu bệnh xuất hiện trong giai đoạn làm đòng – trổ có vai trò làm gia tăng bệnh lem lép hạt, do đó cần kiểm soát chặt chẽ:
Trong điều kiện thời tiết thuận lợi cho bệnh phát sinh mạnh, phun thuốc phòng là giải pháp hiệu quả hơn so với phun trị:
Một số nhóm hoạt chất thường được sử dụng trong phòng trừ bệnh lem lép hạt gồm các hoạt chất trừ nấm và vi khuẩn phổ rộng như nhóm Triazole, Strobilurin hoặc các hoạt chất phối hợp nhằm kiểm soát tốt mầm bệnh trong giai đoạn đòng – trổ.
Các biện pháp canh tác và kỹ thuật phun thuốc đúng cách để phòng trừ bệnh lem lép hạt hiệu quả.
Để các biện pháp phòng trừ bệnh lem lép hạt đạt hiệu quả cao và hạn chế rủi ro phát sinh về sau, bà con cần đặc biệt chú ý những điểm sau:
Những lưu ý quan trọng bà con cần biết trong quá trình chăm sóc để phòng ngừa bệnh lem lép hạt.
An Tín Nông là đơn vị phân phối vật tư nông nghiệp chính hãng giá sỉ, chuyên cung ứng số lượng lớn cho nhà vườn, hợp tác xã, đại lý và trang trại trên toàn quốc. Với mong muốn đồng hành cùng bà con trong canh tác bền vững, An Tín Nông mang đến danh mục sản phẩm phong phú, đáp ứng đúng nhu cầu thực tế như sau:
An Tín Nông – đồng hành cùng bà con với đầy đủ vật tư chuẩn chính hãng – giá sỉ tận tay.
Với nguồn hàng ổn định, giá sỉ tận kho, chính sách chiết khấu hấp dẫn và giao hàng nhanh trên toàn quốc, An Tín Nông cam kết mang đến giải pháp tối ưu nhất cho các mô hình sản xuất nông nghiệp từ nhỏ đến lớn.
VTNN AN TÍN NÔNG
Vật tư nông nghiệp Chính hãng – Giá sỉ Tận Tay
———————
Hotline: 0909.612.274
Email: antinnong.vn@gmail.com
Website: https://antinnong.com
Địa chỉ: 9 Đường số 1, KDC Thành Ủy, Hiệp Bình, Thủ Đức, HCM
